Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /wp-settings.php on line 520

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /wp-settings.php on line 535

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /wp-settings.php on line 542

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /wp-settings.php on line 578

Deprecated: Function set_magic_quotes_runtime() is deprecated in /wp-settings.php on line 18
ADHD | Niepubliczna Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna Anny Dobosz
18
kwiecień
2009

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi - ADHDComments Off

    
Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi - ADHD
Hasło ADHD wywołuje bardzo różnorodne reakcje i uczucia. Zależy to od stopnia znajomości istoty zjawiska. U rodziców dzieci, którym rozpoznano ten zespół, dominującym uczuciem jest lęk. Lęk przed czymś nieznanym, co często w potocznym przekazie funkcjonuje jako choroba i kojarzone jest głównie z nieprawidłowym, zaburzonym zachowaniem.
Badacze zgodni są co do tego, że zespół nadpobudliwości psychoruchowej cechuje złożoność i różnorodność symptomów, często ujawnia nawrotowy, falowy przebieg i współwystępują z nim inne zaburzenia /np. specyficzne trudności w nauce, zaburzenia lękowe, tiki oraz zaburzenia zachowania/.
Diagnoza stawiana jest na podstawie wywiadu z rodzicami i opiekunami dziecka oraz w oparciu o wyniki wielokrotnej obserwacji zachowań dziecka.

Aby móc zdiagnozować  jednoznacznie zespół ADHD, u dziecka muszą występować konkretne symptomy w trzech obszarach : w zakresie koncentracji uwagi, nadmiernej ruchliwości oraz impulsywności.

 
     Zaburzenia koncentracji uwagi:

• dziecko nie jest w stanie skoncentrować się na szczegółach podczas zajęć szkolnych, pracy lub podczas wykonywania innych czynności,
 popełnia błędy wynikające z niedbałości,
• często ma trudności z utrzymaniem uwagi na zadaniach i grach,
• często wydaje się nie słuchać tego, co się do niego mówi,
• często nie stosuje się do podawanych kolejno instrukcji i ma kłopoty z dokończeniem zadań szkolnych i wypełnianiem codziennych   obowiązków, jednak nie z powodu przeciwstawiania się lub nie zrozumienia instrukcji,
• często ma trudności ze zorganizowaniem sobie pracy lub innych zajęć,
• nie lubi, ociąga się lub unika rozpoczęcia zajęć wymagających dłuższego wysiłku umysłowego /nauka szkolna, odrabianie zajęć domowych/,
• często gubi rzeczy niezbędne do pracy lub innych zajęć,
• łatwo rozprasza się pod wpływem zewnętrznych bodźców,
• często zapomina o różnych codziennych sprawach.

 
     Nadruchliwość:

• dziecko ma często nerwowe ruchy rąk lub stóp bądź nie jest w stanie usiedzieć w miejscu,
• wstaje z miejsca w czasie lekcji lub w innych sytuacjach wymagających spokojnego siedzenia,
• często chodzi po pomieszczeniu lub wspina się na meble w sytuacjach, gdy jest to zachowanie niewłaściwe – w szkole, w domu,
• często ma trudności ze spokojnym bawieniem się lub odpoczywaniem,
• często jest w ruchu.

 
     Impulsywność:

• często wyrywa się z odpowiedzią zanim pytanie zostanie sformułowane w całości,
• często ma kłopoty z zaczekaniem na swoją kolej,
• często przerywa lub przeszkadza innym /np. wtrąca się do rozmowy lub zabawy/,
• często wypowiada się nadmiernie bez uwzględnienia ograniczeń społecznych.
Dla stwierdzenia istnienia ADHD, istnieją dokładne kryteria :
• wskazujące, ile z powyższych objawów musi wystąpić,
• stwierdzające początek objawów przed 7 r. ż.,
• podkreślające stałość wzorca zachowań i jego powtarzalność przez szereg lat,
• wskazujące, iż objawy muszą istotnie zaburzać funkcjonowanie społeczne lub szkolne  dziecka,
• podkreślające, iż objawy muszą ujawniać się w różnych środowiskach /szkoła, dom/,
• wykluczające występowanie u dziecka przetrwałych zaburzeń rozwojowych, chorób psychicznych i innych zaburzeń psychicznych /zaburzenia nastroju, lękowe, dysocjacyjne lub nieprawidłowa osobowość/.

 

Choć wskazuje się na złożoność etiologii ADHD, podkreśla się, iż jest to zaburzenie neurorozwojowe.
Pracę układu nerwowego człowieka można opisać za pomocą trzech parametrów – siły, równowagi i ruchliwości, oraz dwóch procesów – pobudzania i hamowania.
Dobrze funkcjonujący układ nerwowy dziecka charakteryzuje się dużą siłą procesu pobudzania i hamowania oraz wysokim stopniem równowagi obu tych procesów.
W przypadku dzieci z ADHD mamy do czynienia z przewagą procesów pobudzania nad procesami hamowania, czyli z zaburzeniami neurodynamiki procesów nerwowych.

Opisywane zaburzenia mają wpływ na funkcjonowanie sfery ruchowej, poznawczej i emocjonalnej :
 
• nadpobudliwość w sferze ruchowej - to wzmożona ekspansja ruchowa, nadmierny niepokój ruchowy lub typ mieszany – dzieci ekspansywno-niespokojne;

• nadpobudliwość w sferze poznawczej – przejawia się zakłóceniami uwagi, pamięci, nadmierną męczliwością, nadwrażliwością na bodźce,
 pochopnością i pobieżnością myślenia, silnymi potrzebami poznawczymi;

• nadpobudliwość w sferze emocjonalnej – to nadmierna wrażliwość /intensywniej reagują uczuciowo na różne sytuacje czy zdarzenia/,
 wzmożona drażliwość /gniew, złość, obrażanie się, agresja fizyczna, labilność nastroju/, podwyższona lękliwość.

Dzieci z ADHD funkcjonują znacznie poniżej swoich możliwości intelektualnych. Uszkodzenie procesów pamięci operacyjnej i procesów adekwatnego włączania nowych informacji do bieżących sytuacji i w konsekwencji brak samokontroli powoduje, że dzieci z nadpobudliwością psychoruchową zachowują się impulsywnie, automatycznie – korzystają ze starych, dobrze utrwalonych stereotypów, wielokrotnie powtarzają to samo zachowanie.
Brak hamowania nie daje im możliwości na modyfikację reakcji, mają trudności w przewidywaniu konsekwencji swoich zachowań,
nie potrafią zaplanować i wykonać planu działania, mają trudności z odroczeniem gratyfikacji.
Wszystko to wpływa negatywnie na funkcjonowanie w szkole, w rodzinie, w grupie rówieśniczej.
Podkreślam raz jeszcze, dla zdiagnozowania  ADHD muszą być spełnione określone, opisane wcześniej kryteria.
Często zbyt pochopnie wyrokuje się o rozpoznaniu tego zespołu. Jest wśród nas mnóstwo dzieci z trudnościami w skupieniu uwagi, nadmierną aktywnością ruchową, czy impulsywnymi zachowaniami objawiającymi się w określonych sytuacjach.
Nie diagnozuje się wówczas ADHD, które jest właściwością stałą, nie zależną od sytuacji, co najwyżej mówi się o cechach tego zespołu.

Pamiętajmy, ADHD nie jest:
• chorobą
• opóźnieniem rozwojowym ani upośledzeniem umysłowym
• skutkiem złego wychowania lub niewłaściwego systemu wychowawczego, czy objawem patologii rodzinnej.

ADHD jest zaburzeniem rozwojowym,wynikającym z odmiennej pracy mózgu i całego układu nerwowego, w wyniku czego zakłócony pozostaje proces odbierania i przetwarzania informacji z otoczenia
Dla dzieci z zespołem ADHD tworzy się specjalne programy terapeutyczne, w których uwzględnia się:
•  wspieranie procesów uwagi,
•  pracę nad organizacją i kontrolą nadmiernej aktywności ruchowej,
•  wspomaganie procesów identyfikacji i kontroli emocji.
Jak dużym wyzwaniem jest wychowywanie dzieci z ADHD, wiedzą tylko ich rodzice. To oni, jak często sami określają,  toczą codzienną walkę z całym światem.
Bywają chwile trudne, gdy dominujące staje się poczucie winy, bezradność, osamotnienie, zmęczenie, smutek, poczucie klęski i złość.
Dlatego, w procesie terapii, należy pamiętać o rodzicach dzieci z ADHD, potrzebujących wsparcia i zapewnienia,
że dla swych dzieci są siłą i wartością niezastąpioną.

 
Lidia Piotrowska
Psycholog