Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /wp-settings.php on line 520

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /wp-settings.php on line 535

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /wp-settings.php on line 542

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /wp-settings.php on line 578

Deprecated: Function set_magic_quotes_runtime() is deprecated in /wp-settings.php on line 18
Wady Wymowy | Niepubliczna Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna Anny Dobosz
16
luty
2009

Rozwój mowy dzieckaComments Off

Podczas  rozmów  z rodzicami często pada pytanie kiedy tak właściwie powinno się udać do logopedy, aby stwierdzić  czy z naszym dzieckiem dzieje się coś niepokojącego.  Jeżeli w okresie wczesnego niemowlęctwa rodzice zaobserwują iż dziecko nie unosi główki, nie reaguje na hałas, stukanie, nie gaworzy, nie interesuje się mową i nie rozumie jej, nie chwyta zabawek itp., wówczas powinni zasięgnąć porady specjalisty w specjalistycznej poradni. Należy mieć świadomość, że najdrobniejsze nieprawidłowości w tym okresie mogą być przyczyną poważnych zaburzeń, które ujawniają się w późniejszym etapie rozwoju dziecka. Usunięcie tych zaburzeń w trakcie późniejszej terapii może okazać się wówczas bardzo trudne, a niekiedy niemożliwe. Ale nie dajmy się też zwariować.

Poniżej przedstawiam w skrócie etapy rozwoju mowy dziecka. Mowa dziecka stanowi  istotny element w jego życiu emocjonalno – poznawczo - społecznym. Rozwija się bezwiednie, jest czymś naturalnym, oczywistym, ale też biologicznie uwarunkowanym. Pierwszym dźwiękiem jaki usłyszymy jest płacz naszego dziecka przy narodzinach. Zanim usłyszymy słowa „mama”, „tata”, mowa dziecka musi ulec różnym przemianom rozwojowym. W mowie niemowlęcia słychać dźwięki przypominające połączenia samogłosek. Pojawiają się też dźwięki naśladujące mlaskanie, muczenie, buczenie, gruchanie. Jest to okres tzw. głużenia, trwający do około 6 miesiąca życia. Głużenie jest treningiem dla aparatu oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnego, często też oddaje aktualne stany emocjonalne maleństwa. Od 7 miesiąca życia rozwija się etap gaworzenia. Dziecko już świadomie odpowiada swoimi żywymi reakcjami na obecność matki, jej twarz, głos. Po około 9 miesiącach następuje ogromny postęp w rozwoju sensomatycznym (wzroku, słuchu, smaku, powonienia, dotyku ). Jest to etap tzw. echolalicznego rozwoju mowy. Dziecko potrafi już mówić powtarzając słyszane dźwięki mowy, naśladuje dźwięki z otoczenia. Sygnalizuje swoim zachowaniem, mową ciała potrzeby i w ten sposób nawiązuje kontakt z otoczeniem. Od około 11 do 15 miesiąca życia zaczyna mówić pierwsze słowa, jest  to tzw. okres społecznej gotowości do mówienia. Pierwsze słowa wymówione świadomie przez dziecko to sylaby: „ma-ma” (mama), „ta-ta”, „ba-ba”(baba), „pa-pa”(do widzenia). Formy te nacechowane są akcentem, odznaczają się intonacją.
W rozwoju mowy dziecka możemy wyróżnić 4 okresy:
1.    Okres melodii – trwa od urodzenia do 1 roku życia. Dziecko moduluje dźwięki zbliżone do /a/, /o/, /u/, /e/, wydaje dźwięki gardłowe /k/, /g/. Od 6 miesiąca życia pojawiają się głoski dźwiękowo zbliżone do /p/, /b/, /t/, /d/, ich połączenia z samogłoskami.
2.    Okres wyrazu – trwa od 1 do 2 roku życia. Dziecko posługuje się wieloma rzeczownikami, czasownikami i przymiotnikami. Pojawiają się pierwsze pytania, co świadczy o rozwoju rozumienia i słownika biernego dziecka.
3.    Okres zdania – rozwija się między 2 a 3 rokiem życia. Pojawiają się pierwsze konstrukcje zdań oznajmujących przeczących i pytających.
4.    Okres swoistej mowy dziecięcej – trwa od 3 do 6 roku życia. Dziecko opanowuje wzorce wszystkich głosek, opanowuje odmianę wyrazów.

Drodzy rodzice pamiętajcie, że pierwsze trzy lata życia dziecka są okresem intensywnego dojrzewania układu nerwowego. Jest to więc najkorzystniejszy okres stymulacji i wyrównywania zaburzeń mowy. Rozpoczęte  w tym okresie ćwiczenia mogą zapobiec utrwalaniu błędnych nawyków dziecka. Ćwiczenia stymulujące rozwój mowy i sprawność aparatu artykulacyjnego należy prowadzić niezależnie od wieku i poziomu rozwoju psychoruchowego.

Ania Kucharska
Logopeda, neurologopeda

Literatura:
1.prof. dr hab. Bronisław Rocławski, Opieka logopedyczna od poczęcia.
2. Maria Polakiewicz, Pierwsze kroki w rozwijaniu mowy i języka małego dziecka z wadą słuchu.